Bölüm-1
Ço?umuz BIOS denen terimi duymu?uzdur. Sistemimiz aç?l?rken ekran?n alt taraf?nda yazan Press DEL (F2 ya da F1 de olabilir) to enter setup sat?r? ilgimizi çekmi?tir ama BIOS a girdi?imizde, ?ngilizce bilsek bile, anlamad???m?z bir sürü teknik terim vard?r. Peki nedir bu
BIOS ?
?nceleyece?imiz BIOS türü, en yayg?n olarak kullan?lan; Award BIOS. Asl?nda yeni anakart ve BIOS larda (Award olsalar bile) bunlara yeni seçenekler eklenmi? olabilir (örne?in i?lemci h?z?n? seçmemizi, ?s?s?n? belirlemenizi, fan dönme h?z?n? belirlemenizi sa?layan seçenekler); ancak tüm BIOS larda a?a??dakilere benzer seçenekler vard?r.
Bu arada BIOS a deneme amaçl? girip de yapt??? de?i?ikliklerden dolay? ba??na bir ?ey gelmesinden korkanlar, Exit Without Saving seçene?iyle yap?lan herhangi bir de?i?ikli?i kaydetmeden ç?kabilirler.Ama yapt??? de?i?ikliklerin etkilerini göremezler.
CMOS Setup Utility:
CMOS, BIOS verilerini tutan yar? iletkene verilen isimdir (Complementary Metal Oxide Semiconductor). BIOS setup ? ilk açt???n?zda ekrana gelen menüye CMOS Setup ad? verilmi?tir. Klavyedeki OK tu?lar?yla buradaki seçeneklerden birisinin üzerine gelip Enter tu?una bast???m?zda ya alt menülere geçilir, ya da bu seçenekler zaten kendi ba?lar?na birer komuttur; bu komut yerine getirilir. BIOS Setup ?n tüm pencerelerinde oldu?u gibi bu pencereden de Esc tu?una basarak ç?k?labilir.
NOT: Bundan sonra çe?itli BIOS ayarlar?ndan bahsederken Enabled ve Disabled terimlerini kullanaca??z. Enabled o ayar?n aktif konumda oldu?unu, Disabled ise devreden ç?kar?lm?? oldu?unu gösterir.
Standart Cmos Setup:
Ana menüden bu bölüme girdi?inizde, temel sistem ayarlar? ve sistem saati ile ilgili seçeneklere ula?abilirsiniz.
Bunlar?n i?levleri ?öyle:Date/Time.(Saat/Tarih)
Sistem saatini ve tarihini buradan ayarlayabiliriz. Asl?nda sistem saatini ve tarihini Windows veya DOS tan da ayarlayabiliriz. ??letim sistemlerinin saat ve tarihleri BIOS takilerden farkl? olmaz. Birinde yapaca??n?z de?i?iklik di?erini de etkiler.
Sabit Diskler.
Burada bilgisayar?m?zda tan?mlanm?? sabit diskleri ve CD-ROM sürücüleri görebiliriz. Ancak e?er IDE Diskimiz yok da SCSI Diskimiz varsa burada görünmez. Bu durumda MODE bilgisi tüm disk sürücüler için AUTO konuma getirilmi?tir ve SCSI diskleri bulmak için her aç?l??ta otomatik tarama ile bulur. E?er ki burada hiçbir disk tan?mlanm?? de?ilse, ana menüden IDE HDD Auto Detection seçene?i ile BIOS umuzun disklerimizi tan?mas?n? sa?layabiliriz. Bu HardDisk tan?tma konusuna sonradan girece?imiz için ?imdilik kisa geçiyoruz.
Disket sürücüler.
Her PC de bir disket sürücü vard?r ve o disket sürücüler bu bölümden tan?t?l?r PC mize. Genelde (bir ara 2.88 MB l?k disket sürücüler ç?km??t?, ama bunun diskleri yayg?nla?mad???ndan art?k kullan?lm?yor) disket sürücüler 1.44 MB, 3.5 inç olarak seçilir.
Video.
Bu, monitörünüzün tipi ile ilgili bir ayard?r. Eskiden 40 veya 80 sütunluk CGA veya mono monitörler varken bu i?e yarard?. Art?k hep renkli VGA veya SVGA monitörler kullan?ld??? için bu ayar EGA/VGA olarak b?rak?l?yor.
Halt-On.
POST, yani BIOS un gerçekle?tirdi?i donan?m testleri s?ras?nda bir donan?m hatas? ile kar??la?t?r?l?rsa sistem durur. Halt-On seçene?i ile baz? hatalar?n dikkâte al?nmamas?n?, POST i?leminin devam ederek sistemin aç?lmas?n? söyleyebilirsiniz. Bu seçenekler a?a??daki gibidir:
No errors
POST hiçbir hatada durmaz.
All errors
B?os bir hata tespit etti?inde POST durur ve size bu hatay? düzeltmeniz için uyar?da bulunur.
All, But Keyboard
POST klavye hatalar? d???ndaki hatalarda durur.
All, But Diskette
POST disket sürücü hatalar? d???ndaki hatalarda durur.
All, But Disk/Key
POST klavye ve disket sürücü hatalar? d???ndaki hatalarda durur.
Bellek Bilgileri.
Bu alandaki bilgilerde bir de?i?iklik yapamazs?n?z. Burada geleneksel (base), uzat?lm?? (extended) ve di?er bellek kapasiteleri hakk?nda
Bios ayarlar?nm? çok iyi bilmek son kullan?c? için gerekli olmayabilir fakat bilgisayar kullan?rken onun hakk?nda ne kadar çok bilgiye sahip olursak, bilgisayar?m?z?n da o kadar sahibi oluruz ve kar??la?t???m?z sorunlarla daha çabuk ve bilinçli olarak ba?a ç?kabiliriz.
Bölüm 2
BIOS Features setup:
Bu bölümde sistem performans?n? art?rmak veya baz? sistem özelliklerini tercihlerinize göre belirlemek için seçenekler bulunur. Baz?lar?, anakart?n?z? tasar?m?na göre oldu?u gibi (default) b?rak?lmal?d?r.
CPU Internal Core Speed.
Bu sayfadaki ekran görüntüsünde görülmese de baz? anakartlar?n özelli?ine ba?l? olarak burada i?lemcinin h?z? görülür. Baz? BIOS larda bu de?i?tirilebilir bir seçenek de?ildir. Ancak baz? anakartlarda i?lemci terfileri için bu bir seçenek olarak verilmi?tir ve i?lemci h?z?n? anakart üzerindeki kar???k jumperlar ile de?il, do?rudan BIOS yaz?l?m?ndan ayarlaman?za izin verir. Baz? BIOS larda ana menüde CPU&CHIPSET SETUP adl? ayr? bir bölümü de yer alabilir.
Virus Warning.
Bu seçenek Enabled konumuna getirilmi?se diskin boot sektöründe veya bölmeleme tablosunda (partition table) kazara veya virüsler marifeti ile de?i?iklik yap?lmas?n? engeller. Boot virüsleri için güzel bir önlemdir. Ancak diski FDISK ile biçimlenirken veya Windows kurulurken bu bölmeler de de?i?tirildi?i için, bu seçene?i Disabled konumuna getirmezseniz, diski FDISK ile bölmeleyip format atamazs?n?z. Anakart kitapç???n?zda bu seçene?in sürekli Disabled konumunda tutulmas? gerekti?i de yaz?yor olabilir. Bunun nedeni, yeni i?letim sistemlerinin bunu gerektirmesidir.
CPU Internal Cache.
Baz? BIOS larda CPU Level1 cache olarak da görünür. PII i?lemcilerde önbellek i?lemci üzerindedir. S?k kullan?lan baz? bilgiler disk veya sistem belle?i (RAM) yerine, geçici olarak h?zl? önbellekte tutulabilir. Böylece baz? i?lemler daha h?zl? gerçekle?tirilir. Sisteminizin performans?n? art?rmak için bu seçene?i sürekli Enabled konumunda tutmal?s?n?z.
BIOS Update.
BIOS yongas? ile bütünle?ik BIOS güncelleme modülünün i?lemciye gerekli bilgileri iletmesini sa?lar.
CPU Fast String.
Performans? art?r?r. Bu yüzden Enabled konumunda durmal?d?r.
Quick Power On Self Test.
POST i?leminin dört kez yerine (baz? PC lerde üç kez) bir kez yap?lmas?n? sa?lar. Sistemin h?zl? aç?lmas?n? sa?lamak için Enabled konumunda olmas? gerekir.
BOOT Sequence.
PC niz aç?ld???nda BIOS un i?letim sistemi için önce hangi sürücüye bakmas? gerekti?ini söyler. Sistemi aç?l?? disketiyle açacaksan?z, bu s?ray? A, C ... olarak de?i?tirebilirsiniz. Ama bu, aç?l???n biraz yava?lamas?na yol açar. H?zland?rmak içinse C, A ... olarak durmal?d?r. Yeni BIOS larda (Celeron Board lardan ba?layarak sonrakiler. Baz? MMX anakartlarda da CD-ROM seçene?i bulunabilir.) sistemin CD-ROM sürücüden veya di?er sürücülerden aç?lmas? için CD-ROM, E, F, LS/ZIP gibi seçenekler de bulunur.
HDD Sequence SCSI/IDE First.
Baz? yeni BIOS larda SCSI ve IDE diskleri bir arada kullananlar için konulan bu yeni seçenek, SCSI ye ayarland???nda sistemin SCSI diskten aç?lmas?n? sa?lar. IDE ve SCSI sürücüler üzerinde birden fazla i?letim sisteminin boot edilmesinde de kullan?labilir.
Boot Up Floppy Seek.
Bu seçenek Enabled konumunda ise, aç?l??ta disket sürücü bir kez aran?r. Ama Disabled konumundaysa sistem ara s?ra disket sürücüyü yoklayarak do?ru çal???p çal??mad???n? kontrol eder. Sisteminizin ara s?ra i?lemi kesip disket sürücüyü yoklamas?n? istemiyorsan?z Enabled konumuna getirin; çünkü DEFAULT ayar? Disabled d?r.
Floppy Disk Access Control.
Baz? BIOS larda bulunan bu ayar, sabit diskten disket sürücüye dosya kopyalanmas?n? engeller. R/W (Read/Write) seçilmi?se, diskete yazma yap?labilir ve disket okunabilir.
IDE HDD Block Mode Sectors.
Bu seçenek, disklerde veri transferi ba??na bir sektör yerine her transferde birden fazla sektörün i?leme al?nmas?n? sa?layarak disk performans?n? art?r?r. Tüm yeni diskler bu özelli?i destekler. Bu tür yeni disklerde seçenek HDD Max olmal?d?r.
Boot Up NumLock Status.
Klavyenizin sa??ndaki numerik tu? dizisi - klavyenizde NumLock tu?u bas?l? ise rakamlar? yazmak için de kullan?labilir, ok ve fonksiyon (sayfa yukar?/a?a?? kayd?rma, metin sonuna/ba??na gitme vs.) tu?lar? olarak da. BIOS ta bu seçene?i On durumuna getirirseniz; sistem aç?ld???nda NumLock tu?una basm??s?n?z gibi olur ve numerik klavye rakamlar? yazar.
Gate A20 Option.
Bu seçenek, sistemin 1 MB üzerindeki uzat?lm?? belle?i (extended memory) nas?l kullan?laca?? ile ilgilidir. Fast seçilmi?se, sistem yonga seti Gate A20 yi kontrol eder. Normal e ayarlanm??sa klavye denetçisindeki bir pin bunu denetler. Gate A20 yi fast olarak seçmek, özellikle Windows ve OS/2 de sistem performans?n? art?r?r.
Typematic Rate.
Üç seçenek halinde bulunur. (Baz? BIOS larda, BIOS Features Setup ekran?n sa? taraf?nda yer al?r.) Klavyede bas?l? tutulan bir tu?un tekrarlanma h?z?n? ayarlayan bu seçeneklerden ilki Typematic Rate Setting dir ve Enabled konumuna getirildi?inde ikinci ve üçüncü seçeneklerin ayarlanabilmesini sa?lar. Typematic Rate (chars/sec) adl? ikinci seçenek, klavyede bir tu?u bas?l? tuttu?unuzda, saniyede ayn? karakterden kaç adet yazaca??n? belirtir. Pek gerekli bir ayar oldu?u söylenemez. Üçüncü ayar olan Typematic Rate Delay ise, bir klavye tu?unu bas?l? tuttu?unuzda, ayn? karakterin tekrarlanarak yaz?lmas? için arada kaç milisaniye süre olmas? gerekti?ini belirler.
Security Option.
Siteminize ve BIOS Setup taki ayarlara ba?kalar?n?n ula?amamas? için BIOS Setup tan nas?l ?ifre koyabilece?inizi yaz?n?n ilerleyen bölümlerinde ö?renebilirsiniz. Bu seçenek ise bu ?ifrelerin sistem için mi yoksa BIOS Setup için mi olaca??n? belirler. Buras? önemlidir. Hani bazen ?ifre koydu?unuz halde sisteminiz ola?an durumunda aç?l?r da ak?l erdiremez, belki de sinirlenirsiniz ?ifre koydum ama yürürlü?e girmedi dersiniz. Bu gibi durumlarda buradaki ayar Startup konumundad?r. Yapmam?z gereken sadece Security Option a girip bu ayar?m?z? System konumuna getirmektir.
Di?er durumda ?ifre BIOS Setup a girmek için çal???r.
PS/2 Mouse Function Control.
Yeni sistemlerde fare bir COM portuna de?il, yuvarlak bir PS/2 portuna ba?lan?r. Bunun için bir PS/2 mouse unuzun olmas? gerekir. ??te bu ayar Auto ise sistem aç?l??ta PS/2 fareyi tan?r ve IRQ12 yi bu fareye ay?r?r. Aksi halde IRQ12 ba?ka kartlara ayarlanabilir.
PCI/VGA Palette Snoop.
Baz? grafik kartlar? (örne?in grafik h?zland?r?c?lar) standart VGA olmayabilir ve renkleri düzgün ?ekilde göstermeyebilir. Bu ayar?n Enabled yap?lmas? sorunu giderir. Böyle bir sorununuz yoksa ayar?n Disabled olarak b?rak?lmas? önerilir.
OS/2 Onboard Memory >64MB.
OS i?letim sistemiyle birlikte 64MB tan büyük DRAM kullan?yorsan?z, bu ayar? Enabled yap?n. Aksi halde Disabled olsun.
Video ROM BIOS Shadow.
Bu ayar Enabled yap?ld???nda video BIOS unun ROM tipi bellekten RAM tipi belle?e aktar?lmas?n? sa?lar. RAM tipi bellek ROM dan h?zl? oldu?u için, Shadow ad? verilen bu i?lem sayesinde sistem performans? artar. Hemen bu seçene?in alt?nda bir dizi bellek adresi göreceksiniz. Bunlar ROM kullanan di?er kartlara ayn? i?lemi uygulamak içindir. Ancak kitapç?klar?na bakarak bu kartlar?n hangi adresleri kulland???n? ö?renmeli, ona gör bu seçenekleri Enabled konumuna getirmelisiniz. Çünkü bu i?lem 640-1024K aras?ndaki bellekten çalar.
Bu bölümde anakartlar hakk?nda ince ayar bilgilerini ve gerçekten de i?imize çok yarayacak olan, bizi u?ra?t?rmaktan kurtaracak baz? ayarlar? ö?renece?iz. Örne?in yaz?c?, taray?c? ya da fax-modem kurarken anakart üzerinde yap?lmas? gereken baz? standart ayarlar, ayr?ca dahili ve harici fax-modem kurarken hangi ayarlara ba?vuraca??m?z?, Ram lerle anakart aras?ndaki ba?lant? noktalar?n? inceliklerini ö?renmi? olaca??z.
Bölüm-3
CHIPSET Features Setup :
Anakart?n yonga seti ile ilgili ayarlar bu k?s?mda bulunur. Günümüzde ço?u anakartta bulunan yonga seti ve bellek ayarlar? ile ilgili seçenekleri bu bölümde inceleyece?iz.
EDO Auto Configuration.
Bu ayar genelde default olarak 60 ns ye (nanosaniye) ayarlanm??t?r. E?er EDO RAM tipimizi biliyorsak 50 ns lik ve 70 ns lik RAM imiz varsa buna göre ayar? 50 ya da 70 ns ye getirebiliriz. EDO RAM ile ilgili di?er ayarlar teknik bilgi gerektirdi?inden oldu?u gibi b?rakmakta yarar var.
SDRAM Configuration.
Sistemimizde SDRAM tipi bellek kullan?yorsak ki, ço?umuz en az Celeron i?lemcili PC kullan?yoruz ve Celeron PC lerden ba?layarak SDRAM kullan?l?r. Bellek h?z?m?z? buradan belirleyebiliriz. LX yonga setli anakartlarda 8, 10 veya 12, BX anakartlarda 100 MHz lik RAM kullan?l?yor ve 6 ya da 8 ns olmal?d?r. SDRAM ile ilgili di?er bilgiler de teknik bilgi gerektirir. Ayarlar? oldu?u gibi b?rak?yoruz.
8/16 Bit I/O Recovery Time.
8 ve 16 bitlik ISA kartlar için zamanlama. Default ayarlarda b?rak?lmal?d?r.
Memory Hole at 15M-16M.
Bu ayar? Enabled yaparsak, belle?in 15-16 MB aras?ndaki k?sm?n? bu ayar? özellikle gerektiren ISA kartlara ay?r?r. Sistemimizde ISA kart yoksa ve bu ayar hâlâ Enabled sa sistem belle?i 1 MB az gözükebilir. Özel bir durum olmad?kça bu ayar? Disabled olarak b?rakmal?y?z.
PCI 2.1 Support.
Baz? BIOS larda bulunan bu ayar, PCI 2.1 standard?n?n desteklenmesini sa?lar. Enabled konumunda b?rak?lmal?d?r.
DRAM are xx bits wide.
Pariteli bellek kullan?yorsan?z bunlar 36 bit lik olarak kabul edilir. Örne?in iki pariteli bellek modülü varsa bu ayar 72 olarak görünür. Paritesiz bellekler ise 32 bit liktir. Yine iki bellek modülü varsa bu ayar 64 görünür.
Data Integrity Mode.
Hata düzeltmeli (ECC) bellek kullan?yorsan?z bu ayar ECC yap?lmal?, aksi halde Non-ECC olarak b?rak?lmal?d?r.
Onboard Serial Port 1.
Birinci seri portun bellek adresini ve IRQ sunu gösterir. Baz? dahili modemler bu portu (COM1) kullan?r ve seri portun iptal edilerek dahili veriyoluna yönlendirilmesini gerektirir. Bu durumda seri port Disabled ayar?na getirilir. Seri Port 1 in default bellek adresi ve IRQ su 3F8H/IRQ4 tür.
Onboard Serial Port2.
?kinci seri portun adresini ve IRQ sunu gösterir. Seri port 1 için söylediklerimiz bu port için de geçerlidir. Seri port 2 nin default bellek adresi ve IRQ su 2F8/IRQ3 tür.
On Board Parralel Board.
Paralel portun bellek adresini ve IRQ sunu gösterir. Default de?eri, 378H/IRQ7 dir. Bir PC ye paralel portlu giri? ç?k?? (I/O) kart? ba?lanarak paralel port say?s? üçe ç?kar?labilir. Ancak bu bellek adresi ve IRQ lar?nda çak??ma olmamal?d?r.
Paralel Port Mode.
Default ayar normal dir. Bu, portun normal h?zda, ama tek yönlü çal??mas?n? sa?lar. EPP Modu portun çift yönlü ve maksimum h?zda çal??mas?n?, ECP çift yönlü ve maksimum veri transfer h?z?ndan daha h?zl? çal??mas?n?, ECP+EPP modu ise normal h?zda çift yönlü çal??mas?n? sa?lar. Özellikle taray?c?, yaz?c? gibi cihazlar bu modlar? kullan?r.
ECP DMA Select.
ECP modu h?zl?d?r,ama bir DMA (Direct Memory Access-Do?rudan Bellek Eri?imi) kanal?n?n kendisine ayr?lmas?n? ister. Seri porta ECP veya ECP+EPP modlar?ndan birini kullanan bir ayg?t takm??san?z ve seri portu buna göre ayarlam??san?z, i?te bu seçene?i default ayar? olan Disabled dan ç?kar?p DMA1 veya 3 kanal?na ayarlamal?s?n?z.
UART2 Use Infrared.
Bu ayar Enabled konumuna getirildi?inde, anakart üzerindeki infrared özelli?i devreye girer ve ikinci seri UART portu anakart üzerindeki infrared konnektörüne ay?r?r. Infrared cihazlar, kablo gerektirmeden k?z?l ötesi ???nlarla PC ile veri al??veri?inde bulunurlar; ancak bunun için sisteme bu konnektör yard?m? ile bir IrDA al?c?s? ba?lanmal?d?r. IrDA al?c?m?z yoksa bu ayar? Disabled da b?rakabiliriz.
Onboard PCI IDE Enable.
Bu ayar? kullanarak birincil IDE kanal?n?, ikincil IDE kanal?n? veya her ikisini birden (boot seçene?i ile) aktif konuma getirebilirsiniz. Normalde her iki IDE kanal?n? da aç?k tutmal?s?n?z, ancak sadece SCSI sürücüye sahip sistemleri için her iki kanal da Disabled konumuna getirilebilir.
IDE Master/Slave PIO/DMA Mode.
IDE kanal?na (o veya 1) master ve slave olmak üzere iki?erden dört IDE sürücü ba?lanabilir. IDE ayg?tlar? farkl? modlara (0,1,2,3) sahip oldu?u için bunlar?n ba??ms?z olmas? gerekir. Bu ayar? Auto konumuna getirirseniz, IDE sürücüleriniz optimum performansa göre ayarlan?r.
CPU Warnig Tempature.
??lemci ?s?s? kaç dereceye gelince sistemin alarm verece?ini belirler. ??lemci ?s?s?n?n üst ve alt baremini buradan belirleyebilirsiniz. ??lemci ?s?s? buradaki limitleri a?arsa, sistemde kurulu uyar? mekanizmas? devreye girer.
Current CPU Tempature.
Anakart?m?zda ?s? sensörleri varsa, i?lemci ?s?s?n? gösterir.
Current System Tempature.
Sistemimizde (anakart?n çe?itli yerlerinde) ?s? sensörleri varsa, bu alan sistem ?s?s?n? gösterir.
Current CPUFAN 1/2/3 Speed.
Anakart?m?z?n bu i? için bir denetleme sistemi varsa sistemimizdeki üç CPU fan?n?n h?z?n? gösterir
Bölüm-4
Bu bölümlerde sistemimizin güç tüketimini yönetmeyi ve PCI veri yolu yuvalar?n? ayarlayarak PnP (Plug and Play), Tak ve Kullan i?letim sistemlerinden yararlanmay?, ayr?ca yap?lan i?lemleri kaydetmeyi ya da yanl??l?k yapt?ysak kaydetmemeyi, bilgisayar aç?l???na ?ifre koymay? detayl? bir ?ekilde ö?renece?iz.
POWER Menegement Setup:
Power Menegament.
Güç yönetim modlar?n?n ana denetim masas?d?r. Ayar? Max Saving e getirirseniz sistem k?sa bir süre kullan?lmadan durursa güç tasarruf moduna girer. Min Saving de ayn? i?lemin yürürlü?e girmesi daha uzun zaman al?r. Disabled güç yönetim modunu devreden ç?kar?r. User Define seçene?i de el ile ayarlanabilir seçene?ini aktif k?larak kullan?c?n?n kendi tercihlerini yapmas?n? sa?lar.
PM Control By APM.
Sisteminizde Geli?mi? Güç Yönetimi yüklüyse bu seçene?i Yes olarak ayarlamak güçten yap?lan tasarrufu biraz daha art?rabilir.
Video Off Option.
Bu seçenek monitörün ne zaman güç koruma tasarrufuna geçirilece?ini belirler. All Modes Off (tüm modlarda kapama); Always On (daima aç?k); Suspend Off (Suspend moduna kapama) ve Susp, Stby Off (Suspend ve standby moduna kapama) seçenekleri vard?r.
Video Off Method.
Monitörün ne ?ekilde ask?ya al?naca??n? (uykuya geçece?ini) belirler. ?u seçenekler olabilir. DPMS, Blank Screen, V/H Sync+Blank. DPMS (Display Power Menegement-Görüntü Güç Yönetimi) özelli?i, ekran kart?n?z? Tabii bu VESA DPMS özelli?ini destekliyorsa- denetler. Blank Screen sadece ekran? karart?r ve sadece güç yönetim özelli?i olmayan monitörlerde kullan?l?r. V/H Sync+Blank seçene?i ekran? karart?r veya yatay/dikey taramay? kapat?r. Yeni monitör ve ekran kartlar?nda DPMS seçene?i kullan?l?r.
Video Off After.
Sistemin s?rayla dü?ük güç korumas?ndan yüksek korumaya geçmi?seniz, hangilerinde ekran?n karart?laca??n? belirler.
Modem Use IRO.
Sistemi modem sinyali ile uyand?racaksan?z yani uzaklardan telefonla evimizdeki PC yi açt?rabiliriz. Bu durumda modemin IRQ sunu seçmemiz gerekecektir.
PM Timers.
Baz? Bios larda, bu pencerenin çizgilerle s?ralanm?? ayr? bir bölümünde bulunan PM Timers ayarlar? güç yönetim zamanlamalar?n? belirler. Bu bölümde ise diski güç tasarruf moduna geçiren HDD Power Down süresi ve sistemin Uyku,Bekletme ve Ask?ya Alma (Doze Standby, Suspend) Modlar?na geçmeleri için gerekli süreler ayarlanabilir. Sistem bir aktivite olunca, örne?in klavyede bas?lan bir tu? ilgili IRQ kanal?na sinyal gönderince tekrar harekete geçer.
Power UP Control.
Yine ayn? pencerede ayr? bir bölmede yer alan bu grupta sistemin ne zaman otomatik aç?laca?? belirlenir. Soft-Off özelli?ine sahip anakartlarda sistem bir dü?me ile veya yaz?l?m arac?l???yla kapat?ld???nda elektrik do?rudan kesilmez sistem ask?ya al?n?r.
PWR Button<4 sec.
Bu ayar Soft-Off a getirildi?inde, PC açma ve kapama dü?mesi 4 saniyeden daha az bas?l? tutuldu?unda sistem normal olarak kapan?r. Suspend seçene?inde ise dü?menin iki yönlü i?levi vard?r; 4 saniyeden az bas?ld???nda sistem uyku moduna geçer. No Function seçene?inde ise dü?me 4 saniyeden az bas?ld???nda Soft-Off dü?mesinin bu i?levini devreden ç?kar?r. Bu ayarlarsan ba??ms?z olarak dü?me 4 saniyeden fazla bas?l? tutuldu?unda sistem elektri?i kesilerek kapan?r.
PWR Up On Modem Act.
Bu seçenek Enabled konuma getirildi?inde bilgisayar kapal? durumdayken modemden gelen bir sinyalle (modeme ba?l? telefon numaras? arand???nda) aç?l?r. Ancak bu sadece pc yi açar, e?er telefonu ilk çald?r??ta bir fax, dosya vs. gönderiliyorsa muhtemelen ilk denemede olmaz, ikinci denemeyi de yapmam?z gerekir.
Automatic Power Up.
Sisteminizin günün belirledi?iniz saatlerinde otomatik olarak aç?lmas?n? sa?lar.
PNP/PCI Setup:
Ayarlar?n kar??s?nda Yes seçilmi?se i?letim sistemi ayg?tla ilgili kesmeleri kendi ayarlar. Tak açl??t?r i?letim sistemi kullanm?yorsan?z veya kesme ayarlar?n?n (IRQ) sizin ayarlad???n?z gibi kalmas?n? istiyorsan?z bu No ayar?n? kullanman?z gerekti?ini göstermektedir.
PnP Os Installed.
Tak çal??t?r destekli bir i?letim sistemi kullan?yorsan?z (OS/2, Win9x..) bu ayar? Yes yapal?m.
Recources Controlled By.
Tak ve Çal??t?r BIOS lar tüm boot i?lemlerini ve Tak Çal??t?r ayg?tlar?n? kontrol edebilir. Bu ayar Auto ya getirilirse tüm IRQ ve DMA atamalar? kald?r?r; çünkü BIOS bu i?lemi devral?r. Bu ayar tüm PCI yar?klar? için ayr? ayr? olabilir (4 e kadar). Bu durumda Recources Controlled By yerine Slot 1 IRQ, Slot 2 IRQ vs. seçenekleri vard?r. Tak Çal??t?r sistemlerinde tümü Auto ya da getirilebilir.
IRQ n Assigned to.
Tak Çal??t?r olmayan kartlar ve ayg?tlar belirli bir IRQ da çal??mak isteyecektir. ??te bir IRQ yu (kesme istemi) Tak Çal??t?r olan veya olmayan kartlara göre buradan ayarlayabilirsiniz. Tak Çal??t?r olmayan bir ayg?t veya kart bu IRQ ya tak?lm?? ise bu seçenek Legacy ISA (bas? BIOS larda No/ICU) olarak ayarlanmal?d?r. Tak Çal??t?r kartlarda ise ayar PCI/ISA PnP (baz? BIOS larda Yes) olmal?d?r. Ayn? ?ekildeDMA n Assigned To diye bir seçenek de vard?r. Ayn? ?ey bu DMA ayar? için de geçerlidir.
LOAD BIOS Defaults:
Baz? kullan?c?lar, ana menüdeki bu seçene?in, BIOS u fabrika ayarlar?na döndürmeye yarad???n? dü?ünürler. Ancak tüm yüksek performans özelliklerini kapatan bu seçenek, BIOS ayarlar? ile ilgili herhangi ciddi bir problem ile kar??la?t???n?zda kullan?l?r. Seçene?in üzerine gelip enter tu?una bast???n?zda i?lemi onaylay?p onaylamad???n?za dair bir sorgu ekrana gelir. Klavyeden Y yada N (yes - no) tu?lar?yla i?lemi gerçekle?tiririz.
SUPERVISOR/User Password:
Supervisor Password hem BIOS setupa Hem de sisteme ?ifre koyar. Yani ?ifreyi yazmadan BIOS ayarlar?na da giremeyiz, PC miz de aç?lmaz. (Ancak B?os Features Setup k?sm?ndaki Security Option na dikkat) User Password ise sadece PC nin aç?l???na ?ifre koyar.
HDD Low Level Format:
Baz? BIOS larda bulunan bu seçenek dü?ük seviyeli format atar. En son çare olarak kullan?l?r normal ?ekilde format at?lamayan disklerde. Bir anlamda disk yüzeyini kaz?d??? için gereksiz bir ?ekilde buradan format atmamak laz?m gelir.
Save & Exit Setup:
BIOS Setup ta yapt???m?z de?i?ikliklerin hiçbiri BIOS a kaydetmeden devreye girmez. Bu seçene?i enter lay?p Y tu?una basarsak yapt?klar?m?z? kaydederek ayarlar?n kal?c? olmas?n? sa?lar?z. ?yi bir yönü de BIOS ta yanl?? bir ayar yapt???m?z? dü?ünürsek buradan ç?kmadan kaydetmemi? oluruz. ?kinci ç?k?? ?ekli de a?a??da anlat?lacak.
Exit Without Saving:Yapy???m?z de?i?iklikleri kaydetmeden BIOS Setup tan ç?kmak için bu seçenek üzerine gelip Enter tu?una bas?p Y ile ç?kt???m?zda bir ?ey kaydetmeden sistem aç?l???na geri döneriz
Home
Search
Login
Register